Một vài điều về Kem chống nắng – Phần 1: SPF, PPD, PA+++ là gì? Kem chống nắng hóa học khác gì kem chống nắng vật lý?

Dạo gần đây mình đọc một số bài báo về ‘kem chống nắng hoá học’ và ‘kem chống nắng vật lý’, cảm thấy hơi ngạc nhiên và bất ngờ vì lâu nay mình cũng chưa tìm hiểu sâu về vấn đề này lắm. Một phần vì mình đang quá sức hài lòng với kem chống nắng hiện tại của mình (mình có viết blog review cách đây một năm: https://flourandflower.wordpress.com/2013/04/19/review-kem-chong-nang-cho-da-nhay-cam-la-roche-posay/, và có liệt kê, phân loại các loại kem chống nắng của La Roche Posay), và không hề có ý định chuyển sang loại khác. Sau khi đọc mấy bài báo đó thì mình cũng lên mạng đọc thêm một số thông tin về Kem chống nắng, và mang lên blog cho mọi người cùng xem.

Thật ra nghe kem chống nắng hoá học và kem chống nắng vật lý thì hơi bị … sang quá, và … khoa học quá ^^. Qua quá trình mình tìm hiểu thì 2 em này còn có tên khác, hết sức phổ thông nhưng thường thì không ai nghĩ nó khác nhau, lần lượt là sunscreen và sun block. Nhưng trước khi phân biệt 2 ẻm, mình sẽ thông tin thêm cho các bạn về các thắc mắc của mình, mà mình nghĩ cũng là thắc mắc chung của các bạn về kem chống nắng.

A. Tổng quan về kem chống nắng:

Kem chống nắng được hiểu là loại kem có tác dụng ngăn cản sự xâm nhập của các tia UV (ultra violet – tia tử ngoại) tấn công làn da. Như đã nói ở blog trước, tác hại của UVB là gây bỏng nắng, ung thư da trong khi tác hại của UVA bao gồm các vết nám, tàn nhang, các nếp nhăn…. Theo như mình được biết, 70-80% các dấu hiệu lão hoá xảy ra do tác động của tia UV. Do đó, sử dụng kem chống nắng là hết sức cần thiết trong quá trình chống lão hoá.

B. Các chỉ số chống nắng:

‘Điều kiện chuẩn’ của kem chống nắng

Mọi kết quả của các thí nghiệm nhằm tính toán các chỉ số chống nắng đều dựa trên một lượng kem chống nắng ‘chuẩn’ bôi lên da tương đương 2mg trên mỗi 1 cm vuông. Tức là tương đương đương với khoảng 30ml cho toàn thân và khoảng hơn 1ml cho mặt.

Có 2 chỉ số chống nắng gồm:

SPF (Sun protection factor): Chắc hẳn nếu bạn quan tâm đến vấn đề chống nắng đều nhìn thấy SPF trên mỗi chai kem chống nắng. Có bao giờ bạn tự hỏi SPF là gì? SPF được tính như thế nào?

SPF thường được xem là viết tắt của Sun Protection Factor tức là chỉ số chống nắng, song theo quan niệm của FDA (Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) , SPF mang ý nghĩa là Sunburn Protection Factor, tức là chỉ số chống bỏng nắng. Cách lý giải này phù hợp với thực tế về SPF hơn.

SPF đo lường về các tác nhân bảo vệ da khỏi các tác hại gây ra bởi tia UVB. SPF được tính bằng thời thời gian bị bỏng nắng của một làn da được bôi kem chống nắng và không được bôi kem chống nắng.

SPF được tính bằng 2 cách, thí nghiệm thực tế trên da và công thức toán học.

Với thí nghiệm thực tế, một tình nguyện viên sẽ thử kem chống nắng và xem tác dụng của kem được bao lâu trước khi da bị bỏng nắng. Với cách hiểu này, ví dụ nếu bạn ra ngoài trời, sau 15 phút thì bị bỏng nắng, thì khi bạn dùng kem SPF 20, nghĩa là bạn sẽ không bị bỏng nắng trong vòng 20 x 15 phút = 300 phút tương đương 5 giờ đồng hồ. Tuy nhiên, thường thì lượng kem mình bôi lên da sẽ không đủ để da chịu được thời gian lý thuyết đó, nên bạn trừ hao ra thì chắc còn khoảng từ 2-3 giờ.

spf3
Mỗi người có khả năng chịu được bỏng nắng khác nhau, tùy theo loại da của mình. Xét theo khả năng phản ứng của da với ánh nắng, người ta chia da làm 5 loại, mỗi làn da này sẽ có nhu cầu sử dụng những loại kem chống nắng có chỉ số SPF khác nhau.

Bạn có thể tham khảo tại bảng sau:

spf5

Mặc dù vậy, có một vấn đề khiến mình không tin tưởng cách tính này lắm, đó là bình thường, lượng kem chống nắng chúng ta dùng sẽ không đủ so với điều kiện chuẩn, ngoài ra còn tùy loại da (như hình trên), tùy điều kiện thời tiết (trời râm sẽ ít bị bỏng nắng hơn), tùy vào thời gian ra nắng (buổi trưa nắng gắt, dễ bị bỏng nhất), tùy vào hoạt động (trong nhà hay ngoài trời, có ra mồ hôi hay tiếp xúc nước hay không) mà thời gian da bị bỏng nắng có thể thay đổi. Do vậy, cách tính này tưởng đơn giản mà lại không chính xác.

Bên cạnh đó, các chuyên gia đều khuyên rằng, nếu như phơi nắng liên tục, bạn cần bôi kem chống nắng sau mỗi 2 tiếng. Như vậy nghĩa là cho dù bạn dùng kem chống nắng có SPF 15 hay SPF 60 thì ý nghĩa về mặt thời gian không có gì khác nhau.

Với công thức toán học, SPF được tính bằng lượng ánh sáng tiếp xúc với da chia cho lượng ánh sáng xuyên qua da, nôm na là thế còn công thức bao gồm một dãy tích phân, bước sóng loằng ngoằng mình không có rành lắm.

Trong công thức này, người ta chỉ quan tâm đến tia UV, tức là tia có bước sóng ngắn nhất, mang nhiều năng lượng nhất, là tác nhân gây tổn thương cho da nhiều nhất. Nếu như cản được tia UV, nghĩa là cản được các tia còn lại.

Tóm lại, mình lấy ví dụ, nếu SPF bằng 5, nghĩa là có 1/5 (tức 20%) tia UV xuyên qua da. Nếu SPF bằng 30, nghĩa là lượng ánh sáng xuyên qua da là 1/30 tương đương 3,3%. Bạn có thể thấy từ sau SPF 30, khả năng ngăn cản của kem chống nắng không thay đổi đáng kể, đến SPF 50 thì còn 2% (1/50) lượng ánh sáng xuyên được qua da. Hiện nay, theo quy định của EU, chỉ có các sản phẩm có SPF từ 15 trở lên mới được công nhận là có tác dụng chống nắng và tất cả các kem chống nắng có SPF trên 50 đều được ghi là SPF 50+, thế thôi.

Từ đó, ta có thể đưa ra kết quả như sau:

spf1
PPD (Persistent Pigment Darkening):
Nếu như ảnh hưởng của tia UVB được đo lường bởi mức độ bỏng nắng, người ta dựa vào tác hại làm rám, sạm da để đo lường ảnh hưởng của tia UVA.

Chỉ số PPD biểu thị lượng tia UVA tiếp xúc với da sau khi đã bôi kem chống nắng.

PPD là chỉ số được phát minh ở Nhật Bản, song lại được sử dụng phổ biến bởi L’Oreal và ở Châu Âu.

Cách tính của PPD hoàn toàn tương tự như SPF. Do vậy, khả năng bảo vệ của PPD có thể mô tả như sau:

ppd
PA – Protection Grade of UVA

Hiện nay, tại thị trường châu Á, đặc biệt là Hàn Quốc và Nhật Bản, các nhà sản xuất áp dụng chỉ số PA cho kem chống nắng.

PA được quy đổi từ PFA (Protection Factor of UVA, hay còn gọi là UVAPF). PFA được tính dựa trên MPPD (Minimal Persistent pigment darkening dose) – liều lượng UVA tối thiểu để tạo ra rám da trong vòng 2-4h sau khi phơi nắng.

PFA = MPPD của làn da được bôi kem chống nắng/ MPPD của da không được bảo vê.

Với cách tính này, ta có thể thấy, thực ra không có khác biệt giữa PPD và PFA.

Từ PFA, ta có bảng quy đổi như sau:

pa4

Phù, như vậy là xong rồi đó, thưc ra giải thích dài dòng để các bạn hiểu cho rõ từ đâu mà tính được những con số này, chứ còn thực tế thì chỉ cần nhớ những hình trong bài hoặc lưu về để ‘làm phao’ sau này khi cần lựa chọn kem chống nắng có thể lôi ra xem thôi.

C. Nguyên nhân da bị đen khi ra nắng

Da bị đen là một cơ chế tự vệ của da trước các tác động nguy hại từ nắng. UVA kích hoạt sự xuất hiện của melanin, khi tấn công vào bên sâu trong da. Melanin trong da của chúng ta là chất hấp thụ các tác hại do tia UVA. Các tế bào bị ảnh hưởng bởi bức xạ từ UVA sẽ bị chuyển màu và di chuyển lên trên bề mặt da. Do đó, những làn da có nhiều melanin có khả năng bảo vệ da tự nhiên dưới tác động của ánh sáng mặt trời hơn những là da có ít melanin (hay nói ngắn gọn là da đen khỏe hơn da trắng). Cũng vì cơ chế này, mà những loại kem chống nắng có khả năng chống UVA khiến da bạn ít bị đen đi hơn những loại kem chống nắng chỉ chống UVB.

D. Thời gian cần bôi kem chống nắng

Cần bôi kem chống nắng ngay cả lúc trời không có… nắng

Điều này là bắt buộc. Bất kỳ lúc nào, khi chuẩn bị ra nắng bạn cũng phải sử dụng kem chống nắng. Vì các tia UVA có khả năng xuyên qua nắng và nếu bạn ở xứ lạnh, UVA thậm chí có thể phản chiếu ngược qua tuyết, nên các bạn cần LUÔN LUÔN bôi kem chống nắng khi ra ngoài.

Có cần bôi lại kem chống nắng mỗi 2h? 

Theo Huffingtonpost, Dr Skotnicki gcó khẳng định, việc bôi lại phụ thuộc vào khả năng phân hủy của sản phẩm dưới ánh nắng mặt trời, hay còn gọi là tính ổn định quang, ngoài ra nếu là kem chống nắng hóa học thì cũng giống như miếng bọt biển vậy, khi đã “xài hết” vì hấp thụ quá nhiều tia UV thì sẽ phải bôi lại. Có nghĩa nếu suốt ngày chỉ ngồi văn phòng, trưa chạy ra ngoài chút xíu ăn uống, không đổ mồ hôi, không bơi lội gì thì dùng 1 lần (nhưng phải nhiều) vào buổi sáng là đủ.

avatar

Advertisements